Zbliżająca się zima oznacza śliskie chodniki, zasypane podjazdy i nieodśnieżone schody, pod którym kryje się często warstwa lodu. Wielu właścicieli nieruchomości wciąż nie zdaje sobie sprawy, że brak odpowiedniego utrzymania terenu może prowadzić nie tylko do niebezpiecznych sytuacji, ale także do odpowiedzialności cywilnej. Warto wiedzieć, jakie obowiązki nakładają przepisy i jakie konsekwencje grożą za ich zaniedbanie.
Kto odpowiada za odśnieżanie?
Obowiązek dbania o bezpieczeństwo ciąży przede wszystkim na właścicielach, zarządcach lub użytkownikach nieruchomości, zależnie od stosunku prawnego i sposobu korzystania z obiektu. Wynika to z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz z lokalnych regulaminów obowiązujących na terenie danej gminy.
W praktyce oznacza to, że właściciel lub zarządca musi:
- usuwać śnieg i lód z chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości,
- posypywać nawierzchnię piaskiem lub innymi materiałami zwiększającymi przyczepność i tarcie,
- usuwać sople i nawisy śnieżne z dachów, jeśli mogą zagrozić bezpieczeństwu osób.
W przypadku budynków wielorodzinnych zadania te wykonuje zazwyczaj spółdzielnia lub wspólnota. Jednak ostateczna odpowiedzialność za zaniedbania i tak spoczywa na właścicielu lub podmiocie, który faktycznie zarządza nieruchomością. Odpowiedzialność za wypadki na oblodzonych chodnikach spoczywa na firmie, a nie bezpośrednio na pracownikach. Jeżeli pracodawca poniesie szkodę wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków przez pracownika, zgodnie z kodeksem pracy pracownik może ponieść odpowiedzialność materialną względem pracodawcy.
W sytuacji, gdy nieodśnieżony chodnik doprowadzi do uszkodzenia mienia (np. przewrócenie się rowerzysty, który zniszczy swój sprzęt), również w takim przypadku właściciel może zostać zobowiązany do pokrycia szkody. Jeżeli doznasz uszczerbku na zdrowiu w wyniku zaniedbania, dojdzie do uszkodzenia Twojego mienia i chcesz dochodzić swoich racji, skontaktuj się z doświadczonym adwokatem https://www.haczykowska.legal/, który zadba o Twoją sprawę kompleksowo.
Chodniki gminne
Częstym przekonaniem jest to, że chodnik przy ulicy należy wyłącznie do gminy. Przepisy mówią, że jeśli chodnik przylega bezpośrednio do nieruchomości, obowiązek odśnieżania spoczywa na jej właścicielu. Wyjątek stanowi miejsce do parkowania pojazdów. Jeżeli znajduje się na chodniku, wówczas obowiązek jego utrzymania w odpowiednim stanie przechodzi na gminę. Jeżeli fragment chodnika pełni funkcję drogi dla rowerów, peronu przystankowego czy zatoki autobusowej, obowiązki zazwyczaj przejmuje gmina lub zarządca drogi.
Warto pamiętać, że gmina ma prawo zweryfikować, czy obowiązki porządkowe są odpowiednio wykonane. Ustawowo organem uprawnionym do kontroli jest zatem wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W rzeczywistości wykonują tę pracę wyznaczeni funkcjonariusze straży gminnych. Konsekwencją nieodpowiedniego wykonania obowiązków może być mandat.
Konsekwencje zaniedbania odśnieżania?
Zaniedbanie i nieprawidłowe utrzymanie chodnika w stanie, który zagraża zdrowiu i życiu użytkowników wiąże się z odpowiedzialnością cywilną za potencjalne szkody. Jeśli osoba trzecia poślizgnie się na nieodśnieżonym chodniku lub schodach i dozna szkody (urazy, złamania, uszkodzenie mienia), może żądać odszkodowania, zadośćuczynienia, pokrycia kosztów leczenia i rehabilitacji, a w skrajnych przypadkach, gdy uszczerbek zdrowia jest trwały może wnioskować o rentę. Podstawą prawną odpowiedzialności są przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 415 oraz art. 435 lub 436 w przypadku podmiotów prowadzących działalność, które w wyniku ruchu zakładu mogłyby odpowiadać na zasadzie ryzyka. Ponadto w mieście za brak odśnieżania chodnika lub zalegający lód grozi mandat do 500 zł od straży miejskiej. Gmina z kolei może nakazać usunięcie zagrożenia oraz nałożyć dodatkowe sankcje, jeśli obowiązki są nagminnie ignorowane. Zarówno właściciele domów, jak i zarządcy nieruchomości muszą pamiętać, że ich działania (lub ich brak) mogą wpływać na bezpieczeństwo innych. Warto więc zadbać o właściwe przygotowanie posesji na zimę.