Wezwanie do zabrania rzeczy z lokalu - wzór pisma i co zrobić, gdy brak reakcji

Najemca się wyprowadził, były partner opuścił mieszkanie albo ktoś korzystający wcześniej z lokalu pozostawił w nim meble, kartony, sprzęt czy rzeczy osobiste. Lokal jest już do dyspozycji właściciela, ale cudze przedmioty nadal zajmują pomieszczenia. W takiej sytuacji warto wysłać pisemne wezwanie do ich odbioru. Dokument powinien wskazywać, jakie rzeczy pozostały, gdzie się znajdują, do kiedy można je odebrać i w jaki sposób ustalić termin. Trzeba natomiast uważać z popularnym zapisem, że po 7 lub 14 dniach rzeczy "automatycznie zostaną uznane za porzucone". Sam upływ terminu wyznaczonego w piśmie nie powoduje utraty własności.

Wezwanie do zabrania rzeczy z lokalu - wzór

Pismo nie musi być rozbudowane. Ważniejsze od prawniczych sformułowań jest dokładne wskazanie, czego oczekujemy i do kiedy.

Ten wariant celowo nie zawiera deklaracji, że właściciel lokalu wyrzuci lub sprzeda rzeczy po upływie wskazanego terminu. Wezwanie ma przede wszystkim wykazać, że osoba uprawniona otrzymała realną możliwość ich odebrania.

Co wpisać w wezwaniu, żeby nie było wątpliwości?

Najgorsze wezwanie brzmi: "Proszę zabrać swoje rzeczy z mojego mieszkania". Po kilku tygodniach strony mogą już zupełnie inaczej pamiętać, jakie przedmioty znajdowały się w lokalu i kiedy miały zostać odebrane.

Lepiej wskazać cztery konkretne elementy:

• adres lokalu, w którym znajdują się przedmioty,
• przynajmniej ogólną listę pozostawionych rzeczy,
• konkretny termin ich odebrania,
• sposób uzgodnienia dnia i godziny wejścia do lokalu.

Jeżeli rzeczy jest dużo, nie trzeba opisywać każdej książki czy sztuki odzieży. Można wskazać przykładowo: "dwa kartony odzieży, biurko, fotel, telewizor marki..., dokumenty oraz przedmioty znajdujące się w szafie w sypialni". Przy cenniejszych rzeczach warto jednak sporządzić dokładniejszą listę i dokumentację zdjęciową.

Ile czasu dać na zabranie rzeczy?

Nie istnieje jeden uniwersalny termin 7, 14 czy 30 dni, który należałoby wpisać do każdego takiego wezwania. Termin powinien być przede wszystkim rozsądny w konkretnej sytuacji.

Inaczej wygląda odbiór dwóch reklamówek z ubraniami, a inaczej opróżnienie piwnicy wypełnionej meblami, sprzętem i kilkudziesięcioma kartonami. Znaczenie może mieć również odległość, z której właściciel przedmiotów musi przyjechać.

Czy po terminie można wyrzucić pozostawione rzeczy?

To najważniejsze pytanie w całej sprawie i jednocześnie miejsce, w którym łatwo popełnić błąd.

Kodeks cywilny przewiduje, że właściciel rzeczy ruchomej może wyzbyć się jej własności przez porzucenie, ale musi działać z zamiarem wyzbycia się własności. Sam fakt pozostawienia przedmiotów w mieszkaniu nie przesądza więc jeszcze, że stały się one rzeczami niczyimi.

Jeszcze mniej bezpieczne jest założenie, że właściciel traci własność dlatego, że nie odebrał rzeczy w terminie wyznaczonym jednostronnie przez drugą osobę. Wysłanie wezwania ma duże znaczenie dowodowe, ale nie daje automatycznie prawa do zniszczenia cudzej własności.

Jeżeli wśród pozostawionych przedmiotów znajdują się meble, elektronika, biżuteria, narzędzia, dokumenty albo inne rzeczy mające wymierną wartość, ich wyrzucenie może prowadzić do sporu o odszkodowanie.

Zgodnie z ogólną zasadą Kodeksu cywilnego osoba, która ze swojej winy wyrządza drugiemu szkodę, jest zobowiązana do jej naprawienia. Dlatego decyzja o zniszczeniu cudzych rzeczy wymaga znacznie większej ostrożności niż samo przestawienie ich albo przygotowanie do odbioru.

Rzeczy pozostawione przez byłego najemcę

Najczęściej problem pojawia się po zakończeniu umowy najmu. Najemca oddaje klucze albo wyprowadza się, ale pozostawia część swojego wyposażenia.

Kodeks cywilny stanowi, że po zakończeniu najmu najemca powinien zwrócić rzecz najętą. W praktyce zwrot lokalu powinien więc zostać możliwie dokładnie udokumentowany - najlepiej protokołem zdawczo-odbiorczym wskazującym również przedmioty pozostawione przez najemcę.

Jeżeli protokół już podpisano, a rzeczy zostały w mieszkaniu, właściciel powinien szybko wysłać wezwanie do ich odbioru. Pozwala to uniknąć późniejszego twierdzenia, że rzeczy zaginęły, zostały zabrane przez wynajmującego albo pozostawiono je tylko na kilka uzgodnionych dni.

Nie warto natomiast samodzielnie dopisywać do umowy lub wezwania zasady, że wszystkie rzeczy pozostawione po zakończeniu najmu automatycznie stają się własnością wynajmującego. Każdą taką sytuację trzeba oceniać z uwzględnieniem rzeczywistej treści umowy, okoliczności pozostawienia przedmiotów i zachowania ich właściciela.

Rzeczy byłego partnera lub członka rodziny

Do wysłania wezwania nie jest potrzebna wcześniejsza umowa najmu. Podobny problem może powstać po rozstaniu partnerów, wyprowadzce dorosłego dziecka, zakończeniu wspólnego zamieszkiwania albo po udostępnieniu komuś pokoju bez formalnej umowy.

W takim przypadku warto szczególnie unikać emocjonalnego tonu. Zamiast pisać "jeżeli nie zabierzesz gratów do piątku, wszystko ląduje na śmietniku", lepiej wskazać:

W lokalu przy ul. ............... nadal znajdują się należące do Ciebie rzeczy. Proszę o ich odebranie do dnia ............... . Termin wejścia do mieszkania proszę wcześniej uzgodnić telefonicznie.

Takie pismo spełnia praktyczną funkcję bez tworzenia dodatkowego konfliktu i bez składania zapowiedzi działań, które później mogą okazać się prawnie problematyczne.

Co zrobić, gdy właściciel rzeczy nie reaguje?

Brak odpowiedzi nie oznacza jeszcze, że przedmioty można bez żadnego ryzyka wyrzucić. Dalsze postępowanie zależy między innymi od rodzaju rzeczy, ich wartości, okoliczności pozostawienia i tego, czy właściciel jednoznacznie oświadczył wcześniej, że ich nie chce.

Przy rzeczach mających większą wartość rozsądną kolejnością jest:

1. sporządzenie listy i zdjęć pozostawionych przedmiotów,
2. wysłanie pierwszego wezwania z terminem odbioru,
3. w razie braku reakcji - ponowne wezwanie z informacją, że rzeczy uniemożliwiają swobodne korzystanie z lokalu,
4. zachowanie dowodów prób kontaktu,
5. w przypadku wartościowych przedmiotów lub poważnego sporu - ustalenie właściwego sposobu dalszego postępowania przed ich usunięciem lub zniszczeniem.

Jeżeli rzeczy wymagają przewiezienia do magazynu albo generują inne koszty, warto również dokumentować poniesione wydatki. Nie oznacza to jednak, że można dowolnie ustalić "opłatę magazynową" i automatycznie obciążyć nią drugą osobę. Podstawa oraz wysokość ewentualnego roszczenia o zwrot kosztów zależą od okoliczności konkretnej sprawy.

Jak wysłać wezwanie i zachować dowód?

Najlepsze wezwanie niewiele daje, jeżeli później nie można wykazać, że dotarło do adresata. Dlatego sposób doręczenia ma praktyczne znaczenie.

Pismo można przesłać listem poleconym na znany adres właściciela rzeczy. Jeżeli strony zwykle komunikowały się elektronicznie, warto równolegle wysłać jego skan e-mailem albo przekazać informację poprzez używany wcześniej komunikator. Przy osobistym wydaniu dobrze mieć potwierdzenie odbioru na kopii.

W przypadku SMS-a lub komunikatora warto zachować całą rozmowę, a nie tylko pojedynczy zrzut ekranu z wysłanym wezwaniem. Może z niej wynikać, że adresat odczytał wiadomość, zapowiedział odbiór albo wprost napisał, że rzeczy już go nie interesują.

Źródła:

• Kodeks cywilny - art. 180-181, art. 222, art. 415 oraz art. 675