Przejście na emeryturę bardzo często łączy się z pytaniem nie tylko o sam moment zakończenia pracy, ale też o to, jak zrobić to spokojnie, formalnie poprawnie i bez niepotrzebnego sporu z pracodawcą. Jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań jest zakończenie umowy o pracę za porozumieniem stron. To tryb, który daje dużą elastyczność - strony same ustalają termin zakończenia zatrudnienia i mogą dopasować go do momentu przejścia na emeryturę. W praktyce największe błędy pojawiają się wtedy, gdy pracownik składa zbyt ogólne pismo, nie wskazuje związku z przejściem na emeryturę albo myli porozumienie stron z wypowiedzeniem. Poniżej wyjaśniam, jak działa przejście na emeryturę za porozumieniem stron, kiedy warto użyć takiego pisma, co powinno się w nim znaleźć i jak może wyglądać gotowy wzór.
Najważniejsze w skrócie
- umowę o pracę można rozwiązać za porozumieniem stron także wtedy, gdy pracownik przechodzi na emeryturę,
- z propozycją takiego rozwiązania może wyjść zarówno pracownik, jak i pracodawca,
- przy porozumieniu stron strony same ustalają datę zakończenia stosunku pracy,
- w piśmie warto wyraźnie wskazać, że rozwiązanie umowy następuje w związku z przejściem na emeryturę,
- porozumienie stron nie daje prawa do płatnego zwolnienia na poszukiwanie pracy,
- odprawa emerytalna co do zasady przysługuje pracownikowi, którego stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na emeryturę.
Na czym polega przejście na emeryturę za porozumieniem stron
To po prostu uzgodnione zakończenie umowy o pracę między pracownikiem a pracodawcą. Nie ma tu jednostronnego narzucenia terminu, jak przy wypowiedzeniu. Obie strony zgadzają się, że stosunek pracy zakończy się w konkretnym dniu i na określonych warunkach. Właśnie dlatego ten tryb jest często wybierany wtedy, gdy pracownik chce spokojnie zamknąć zatrudnienie i przejść na emeryturę bez czekania na bieg okresu wypowiedzenia.
Porozumienie stron a wypowiedzenie - najważniejsza różnica
Najważniejsza różnica polega na tym, że wypowiedzenie jest jednostronne, a porozumienie stron wymaga zgody obu stron. Przy wypowiedzeniu działa okres wypowiedzenia wynikający z przepisów albo umowy. Przy porozumieniu stron można ustalić niemal dowolny termin zakończenia pracy - nawet bardzo szybki, jeżeli obie strony tego chcą.
W praktyce porozumienie stron jest zwykle bardziej elastyczne i mniej konfliktowe. Trzeba jednak pamiętać, że pracodawca nie musi zgodzić się na zaproponowany termin. To nie jest "żądanie", tylko propozycja zakończenia umowy w uzgodniony sposób.
| Tryb zakończenia umowy | Czy wymaga zgody drugiej strony | Czy strony same ustalają datę | Czy daje zwolnienie na poszukiwanie pracy |
|---|---|---|---|
| Porozumienie stron | Tak | Tak | Nie |
| Wypowiedzenie | Nie | Nie w pełni - działa okres wypowiedzenia | Tylko w określonych przypadkach |
Czy pracownik może sam zaproponować porozumienie
Tak, jak najbardziej. Z propozycją rozwiązania umowy za porozumieniem stron może wystąpić zarówno pracownik, jak i pracodawca. W praktyce przy przejściu na emeryturę bardzo często to właśnie pracownik składa krótkie pismo z prośbą o rozwiązanie umowy w określonym dniu i wskazuje, że dzieje się to w związku z przejściem na emeryturę.
Ważne: samo złożenie pisma nie kończy jeszcze stosunku pracy. Dopiero zgoda pracodawcy i zawarcie porozumienia powodują rozwiązanie umowy w tym trybie.
Co powinno zawierać pismo o przejście na emeryturę za porozumieniem stron
Takie pismo nie musi być bardzo rozbudowane, ale powinno być konkretne. Najlepiej umieścić w nim dane pracownika i pracodawcy, miejscowość i datę, wyraźne wskazanie, że chodzi o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, proponowaną datę ustania stosunku pracy oraz informację, że następuje to w związku z przejściem na emeryturę.
W praktyce warto pisać prosto i jednoznacznie. Im mniej niedomówień, tym lepiej. Dobrze, aby pismo nie pozostawiało wątpliwości, czego dokładnie dotyczy i jaki termin pracownik proponuje.
Dlaczego warto wskazać związek z przejściem na emeryturę
To bardzo ważny detal praktyczny. Wiele sporów wokół odprawy emerytalnej pojawia się wtedy, gdy w dokumentach kończących zatrudnienie w ogóle nie zaznaczono, że rozwiązanie umowy było związane z przejściem na emeryturę. Dlatego bezpieczniej jest wpisać to wprost już w samym piśmie pracownika i najlepiej także w treści porozumienia podpisanego przez strony.
Nie chodzi o "ozdobnik", tylko o porządek dowodowy. Jeżeli za kilka miesięcy pojawi się pytanie, dlaczego umowa została rozwiązana i czy pracownikowi należała się odprawa, jasny zapis w piśmie i w porozumieniu bardzo ułatwia sprawę.
Odprawa emerytalna a porozumienie stron
Samo to, że umowa kończy się za porozumieniem stron, nie wyklucza odprawy emerytalnej. Kluczowe jest to, czy ustanie stosunku pracy następuje w związku z przejściem na emeryturę. Co do zasady pracownikowi przysługuje wtedy jednorazowa odprawa emerytalna w wysokości co najmniej jednomiesięcznego wynagrodzenia, chyba że przepisy szczególne albo regulacje zakładowe przewidują więcej.
W praktyce warto nie zakładać, że "pracodawca sam będzie wiedział". Bezpiecznie jest wprost wskazać związek rozwiązania umowy z przejściem na emeryturę i dopilnować, aby dokumenty nie były pod tym względem zbyt ogólne.
Praktyczna wskazówka
Jeżeli zależy Ci na maksymalnym bezpieczeństwie, użyj w piśmie i w porozumieniu zwrotu "w związku z przejściem na emeryturę". To krótki zapis, ale ma duże znaczenie porządkujące.
Czy przy porozumieniu stron jest okres wypowiedzenia
Nie w takim sensie jak przy zwykłym wypowiedzeniu. Strony same ustalają dzień zakończenia umowy. Jeżeli nie wpiszą żadnego terminu, umowa rozwiązuje się w dniu zawarcia porozumienia. To właśnie ta elastyczność sprawia, że porozumienie stron jest tak często wybierane przy przejściu na emeryturę.
Trzeba jednak pamiętać o jednej praktycznej konsekwencji - rozwiązanie umowy za porozumieniem stron nie daje prawa do płatnego zwolnienia na poszukiwanie pracy. Przy emeryturze zwykle nie ma to większego znaczenia, ale warto wiedzieć, że ten tryb nie daje tego uprawnienia.
Wzór pisma o przejście na emeryturę za porozumieniem stron
Wzór pisma
...............................................
miejscowość, data
...............................................
imię i nazwisko pracownika
...............................................
adres
...............................................
nazwa pracodawcy
...............................................
adres pracodawcy
Wniosek o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron
Zwracam się z prośbą o rozwiązanie umowy o pracę zawartej dnia ............................................... za porozumieniem stron z dniem ............................................... w związku z przejściem na emeryturę.
Proszę o potwierdzenie przyjęcia niniejszego wniosku oraz ustalenie rozwiązania stosunku pracy w zaproponowanym terminie.
...............................................
podpis pracownika
Przykład krótszej wersji pisma
Przykład: "Zwracam się z prośbą o rozwiązanie mojej umowy o pracę za porozumieniem stron z dniem 30 września 2026 r. w związku z przejściem na emeryturę."
Najczęstsze błędy przy takim piśmie
Najczęstszy błąd polega na tym, że pracownik pisze zbyt ogólnie, na przykład tylko "proszę o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron", bez wskazania daty i bez odniesienia do emerytury. Drugi problem to mylenie tego trybu z wypowiedzeniem. Trzeci - zakładanie, że samo odejście z pracy "mówi samo za siebie" i nie trzeba już nic dopisywać o przejściu na emeryturę.
W praktyce lepiej napisać jedno zdanie więcej niż jedno zdanie za mało. Dobra treść pisma nie musi być długa, ale powinna być jednoznaczna.

Komentarze