Obniżony nastrój, przewlekły stres, problemy ze snem, trudności w relacjach czy nasilający się lęk mogą skłonić do poszukiwania specjalistycznego wsparcia. Wtedy często pojawia się pytanie: do kogo się zgłosić: psychologa, psychoterapeuty czy psychiatry? Choć przedstawiciele tych profesji zajmują się zdrowiem psychicznym, zakres ich kompetencji oraz sposób pracy są różne. W niektórych sytuacjach wystarczy konsultacja z jednym specjalistą, a w innych najlepsze rezultaty daje współpraca kilku osób. Sprawdź, gdzie szukać pomocy dla siebie lub bliskiej osoby.
Czym zajmuje się psycholog?
Psycholog to osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie. Zajmuje się diagnozowaniem, wspieraniem i badaniem psychiki. W diagnozie może wykorzystywać rozmowę, obserwację oraz odpowiednio dobrane testy psychologiczne. Jego rolą jest wspieranie w kryzysach, problemach relacyjnych, wychowawczych, czy związanych z pracą.
Do psychologa można zgłosić się na przykład wtedy, gdy trudno samodzielnie określić źródło pogorszenia samopoczucia, pojawia się przeciążenie stresem, kryzys związany z ważnym wydarzeniem życiowym, problemy w relacjach czy trudności adaptacyjne. Konsultacja może pomóc uporządkować sytuację oraz ustalić, jaka forma dalszego wsparcia będzie odpowiednia.
Psycholog nie jest lekarzem, dlatego nie może przepisywać leków. Sam dyplom ukończenia studiów magisterskich nie oznacza również automatycznie kwalifikacji do prowadzenia psychoterapii - do tego potrzebne jest dodatkowe, specjalistyczne szkolenie.
Kim jest psychoterapeuta?
Psychoterapeuta zajmuje się prowadzeniem psychoterapii, czyli regularnego procesu terapeutycznego opartego na określonej metodzie. Celem może być m.in. zmniejszenie nasilenia objawów, zmiana utrwalonych sposobów reagowania, poprawa relacji z innymi czy lepsze radzenie sobie z trudnymi emocjami.
Psychoterapia nie jest jednorazową poradą. Zazwyczaj wymaga cyklu spotkań, a długość procesu zależy od sytuacji pacjenta, celów terapii i stosowanego podejścia. Może mieć charakter indywidualny, rodzinny lub grupowy.
Psychoterapeuta nie musi być jednocześnie psychologiem. Psychoterapię mogą prowadzić również osoby z innym wykształceniem bazowym, które ukończyły lub są w trakcie odpowiedniego szkolenia psychoterapeutycznego. Przy wyborze specjalisty warto zwrócić uwagę m.in. na ukończoną szkołę psychoterapii, certyfikat lub etap szkolenia, korzystanie z superwizji oraz nurt, w którym pracuje. Pomocy specjalistów można szukać zarówno w placówkach publicznych, jak i prywatnych poradniach. Informacje o dostępnych formach wsparcia i zakresie konsultacji można znaleźć m.in. na stronie: https://poradnia-harmonia.pl/.
Kiedy potrzebna jest konsultacja psychiatry?
Psychiatra jest lekarzem, który ukończył studia medyczne i specjalizację z psychiatrii. Może diagnozować zaburzenia psychiczne, oceniać zarówno stan psychiczny, jak i somatyczny pacjenta, zlecać odpowiednie badania oraz stosować leczenie farmakologiczne. Może również zalecić psychoterapię lub skierować pacjenta do innych form leczenia.
Konsultacja psychiatryczna jest szczególnie istotna wtedy, gdy objawy są nasilone, utrzymują się przez dłuższy czas lub wyraźnie utrudniają codzienne funkcjonowanie. Dotyczy to m.in. głębokiego obniżenia nastroju, znacznego lęku, poważnych zaburzeń snu, epizodów manii, objawów psychotycznych czy sytuacji, w których pojawiają się myśli samobójcze lub zachowania autoagresywne.
Nie trzeba obawiać się, że pierwsza wizyta u psychiatry automatycznie oznacza rozpoczęcie przyjmowania leków. Lekarz najpierw przeprowadza wywiad, ocenia stan pacjenta i dopiero na tej podstawie proponuje dalsze postępowanie.
Czy można korzystać jednocześnie z pomocy psychiatry i psychoterapeuty?
W wielu przypadkach leczenie farmakologiczne i psychoterapia wzajemnie się uzupełniają. Psychiatra może zajmować się diagnozą medyczną i lekami, podczas gdy psychoterapeuta prowadzi regularną pracę nad sposobami myślenia, reagowania, relacjami lub źródłami trudności. Rozmowa pozwala wstępnie rozpoznać charakter trudności i zdecydować, czy potrzebne będzie dalsze wsparcie psychologiczne, psychoterapia, konsultacja psychiatryczna czy inna forma pomocy.
Psycholog, psychoterapeuta i psychiatra pełnią odmienne role, ale wszystkie mogą być ważnym elementem dbania o zdrowie psychiczne. Najważniejsze jest dopasowanie rodzaju pomocy do charakteru i nasilenia problemu, a gdy trudno zdecydować samodzielnie, pierwsza konsultacja może pomóc wyznaczyć dalszy kierunek działania.