Święto Konstytucji 3 Maja

Święto Konstytucji 3 MajaUstawa Rządowa z dnia 3 maja została uchwalona 3 maja 1791 roku i nazwana została Konstytucją 3 Maja. Konstytucja ta, była drugą na świecie zaraz po Konstytucji Stanów Zjednoczonych Ameryki z 1787 roku oraz pierwszą w Europie spisaną konstytucją. Regulowała ona ustrój prawny Rzeczpospolitej Obojga Narodów, który opierał się usterkach, które wymagały znaczących regulacji, tj.: wolna elekcja, czy też demokracja szlachecka obowiązującego w tamtym czasie systemu politycznego.

Wolna elekcja polegała na wyborze władcy (monarchy) przez szlachtę, która nie przestrzegała sukcesji tronu, czyli zasady dziedziczenia tronu przez kolejnego władcę. Wolna elekcja miała swój początek rok po śmierci ostatniego z Jagiellonów - Zygmunta II Augusta, który był bezpotomny. Odbyła się po raz pierwszy w 1573 roku. System szlachecki obowiązywał natomiast w Królestwie Polskim, a następnie w Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Zapewniał on szlachcie prawo głosowania oraz decydowania w kwestiach państwa. Konstytucja 3 maja ograniczyła w dużym stopniu przywileje szlacheckie, ponieważ odebrała gołocie, czyli szlachcie która nie posiadała własnej ziemi, prawo głosu w sprawach państwa. Należy również powiedzieć, iż zestandaryzowała politycznie szlachtę oraz mieszczan, a ochroną państwa objęła chłopów. Konstytucja zniosła także liberum veto, które dawało posłom, biorącym udział w obradach Sejmu prawo zerwania go i unieważnienia ustalonych na nim postanowień.

Najważniejsze jest jednak to, iż głównym jej postanowieniem było ustanowienie ustroju, który opierał się na monarchii dziedzicznej. Konstytucja wyraźnie stawiała na jedność państwa, gdyż mówiła o jednym rządzie, jednym skarbie i jednej armii. Podkreślała również ogromne znaczenie religii katolickiej. Zgodnie z nią, szlachta miała uzyskać dawne przywileje, co zostało zaznaczone w jej artykule drugim. Artykuł trzeci konstytucji, mówił z kolei o prawach mieszczan, zgodnie z którym mogli oni posiadać własną ziemie oraz mieć wpływ na sprawy Rzeczpospolitej. Artykuł czwarty gwarantował chłopom ochronę państwa, jednak utrzymywał ich poddaństwo wobec szlachty. W artykule piątym został zaznaczony trójpodział władzy, na władze ustawodawczą(dwuizbowy parlament), wykonawczą (król i odpowiadający przed Sejmem rząd) oraz sądowniczą (niezależne trybunały). W artykule szóstym została uregulowana natomiast organizacja Sejmu (zniesienie liberum veto, ustalenie głosowania większościowego itd). Artykuł siódmy miał natomiast za zadanie przypominać o suwerenności kraju.

Postanowienia te, nie obowiązywały jednak długo, ponieważ jedynie 14 miesięcy. Przeciwne było im zdecydowanie Imperium Rosyjskie, będące w tamtym czasie protektorem Rzeczpospolitej. W 1772 roku odbyło się starcie wojsk Rzeczpospolitej razem z wojskami rosyjskimi, czyli wojna polsko-rosyjska, która nazwana została również wojną w obronie Konstytucji 3 maja. Celem tej wojny było rozwiązanie postanowień, jakie wniosła ustawa rządowa z dnia 3 maja 1791 roku oraz obalenie ustanowionego przez nią ustroju. I Rzeczpospolita została pokonana przez Imperium Rosyjskie, na którego czele stała Katarzyna Wielka. Wojska te, wspierały spisek magnatów polskich, którzy byli przeciwni nowemu ustrojowi Rzeczpospolitej. W 1795 roku, Rzeczpospolita utraciła swą niepodległość na następne 123 lata. Konstytucja 3 maja, nie była jedynie uregulowaniem spraw wewnętrznych państwa po pierwszym jego rozbiorze ale przede wszystkim ostatnim jego dążeniem do stabilizacji przed kolejnymi rozbiorami państwa i niewolą, która trwała aż 123 lata.

Od 1990 roku, na pamiątkę tej daty, dzień 3 maja jest w Polsce dniem wolnym od pracy i przyjęty został jako Święto Konstytucji 3 Maja. Podczas rozbiorów, obowiązywał natomiast bezwzględny zakaz obchodów tej uroczystości, tak samo jak i później w czasie okupacji hitlerowskiej podczas II wojny światowej, a także sowieckiej. Następnie, w czasach komunistycznych Święto Konstytucji 3 maja zostało zastąpione i zamiast jego obchodzono Święto 1 Maja. Już 2 maja należało więc zdjąć wszystkie flagi, aby 3 maja nie można było ich dostrzec.

Każdy Polak powinien jednak pamiętać, jak duże znaczenie niesie ze sobą data 3 maja. Wielu z nas spędza ten czas obecnie razem z rodziną lub w gronie bliskich przyjaciół. Często w ramach odpoczynku, wybieramy się, np. blisko poza miasto bądź w dłuższą trasę, by nie tylko odpocząć ale i również, np. zwiedzić pewien piękny oraz godny uwagi zakątek naszej Polski. Możliwości spędzenia czasu jest naprawdę wiele. Część z nas jednak wybiera inną drogę i tego dnia bierze czynny udział w obchodach uroczystości z okazji święta uchwalenia Konstytucji 3 maja.

3 maja każdego roku, przy wielu domach widnieją biało - czerwone flagi, które stanowią ważny symbol narodowy. Ten gest, jakim jest umieszczenie flag tuż przy mieszkaniach pokazuje, jak wielu Polaków nieustannie pamięta o tym ważnym wydarzeniu, które miało miejsce w 1791 roku i potrafi się nim szczycić, przejawiając tym samym swój własny patriotyzm, a zarazem dając przykład innym ludziom, którzy być może z różnych powodów nie celebrują tego święta, bądź nie znają jego znaczenia.

Istnieje również wiele osób, które zamiast przygotowywać się, np. do wieczornego grilla w gronie swych bliskich przyjaciół, tego dnia potrafią wygospodarować pewien czas, by uczestniczyć we mszy świętej, ofiarowanej w intencji ojczyzny. Wbrew pozorom nie są to jedynie osoby starsze ale i również młodzi patrioci, których w dzisiejszych czasach nie brakuje. Potrafią oni z dumą mówić o kraju w którym żyją i nie wstydzą się własnych przekonań.

Święto, z okazji uchwalenia Konstytucji 3 Maja, upamiętniane jest również w inny sposób. Co roku, w Warszawie na Placu Zamkowym, odbywają się tego dnia uroczyste obchody z udziałem przedstawicieli naszego państwa. Rozpoczynają się one od uroczystej mszy świętej. Dalsza część uroczystości odbywa się już na Placu Zamkowym. Do jednych z wielu kompetencji głowy naszego pastwa, którą jest Prezydent, należy przyznawanie orderów i odznaczeń państwowych. Dzień, jakim jest właśnie 3 maja, to doskonała okazja do uczynienia tego zadania, tak więc Prezydent naszego państwa, nadaje ordery oraz odznaczenia ważnym osobistością. Podczas tejże fundamentalnej dla historii Polski uroczystości, Prezydent RP wygłasza również własne przemówienie. Zanim jednak to uczyni, następuje podniesienie flagi państwowej na maszt, a następnie odczytanie preambuły konstytucji uchwalonej w 1791 roku. W dalszej kolejności, uczestnicy ceremonii odśpiewują pieśń, pt. "Witaj, majowa jutrzenko" i odbywa się defilada.

Co roku, z okazji upamiętnienia tak ważnego dnia, dla historii Polski, mieszkańcy Warszawy, a także przyjezdni, którzy pragną uczcić ten dzień, mają możliwość udania się na historyczny spacer ulicami stolicy. Cała uroczystość jest również transmitowana w telewizji. Dzięki temu osoby, które z różnych powodów nie mogą tego dnia brać czynnego udziału w obchodach tego ważnego dla każdego Polaka święta, mają możliwość również oglądania jej na żywo w domu. Nie tylko mieszkańcy Warszawy ale i również innych miast, dla których to święto odgrywa szczególne znaczenie, mogą wyjść z domu i uczestniczyć w jego ceremonii, ponieważ odbywa się ona także i w wielu innych miastach.

Chociaż dzień 3 maja jest dniem wolnym od pracy, wielu z nas nie zdaje sobie sprawy, co niesie ze sobą wyżej wymieniona data i jak ważne znaczenie miała ona na kształtowanie się historii Polski. Każdy Polak powinien być świadomy tego, iż zadaniem Konstytucji 3 Maja, miało być uratowanie sytuacji, panującej w naszym kraju właśnie w tamtym okresie, którego terytorium zostało znacząco zmniejszone w wyniku I rozbioru Rzeczpospolitej, którego dokonały w 1772 roku Prusy, Austria oraz Rosja.